Somunlar
Somun, cıvatanın bir parçası olup bağlantıda sıkma görevi yapan bir makine elemanıdır. Somunlar, takılacağı cıvatanın ölçülerine göre yapılır. Ancak diş biçimleri kullanma özelliklerine göre çeşitli şekillerde olabilir. Bir cıvatalı bağlantıda sıkma kuvveti cıvatanın baş ve somun vasıtası ile bağlanana parçalara aktarılır. Somun ne kadar çok sıkılırsa cıvata da o nispette diş dibinden uzamaya çalışır. Aynı zamanda somun dişleri de sıyrılmaya zorlanır. Somun parça yüzeyine oturduğu taraftaki dişleri, yani cıvatayı kavrayan dişler daha çok kuvvet taşır. Son dişe doğru bu kuvvet giderek azalır. Bu somunun ilk dişlerinin daha çok zorlandığını gösteriri. Sık sık sökülüp takılan somunlarda ilk dişlerin sıyırma durumuna gelmesi bu ifadeyi kanıtlamaktadır.
Somun Çeşitleri
Altı Köşe Somunlar
Somunların malzemeleri genel olarak cıvatanın malzemesinden biraz düşük dayanımda yapılabilir. Somunların üzerine de cıvatalarda olduğu gibi dayanım değerleri yazılmıştır.
Kubbeli Somunlar
Bir kubbeli somunun bir tarafı kubbe şeklinde kapalıdır. Bunun sebebi cıvatanın dışarıda kalan kısmının darbelere karşı korunmasını sağlamak ve aynı zamanda somuna güzel bir görünüş vermektir. |